Geçimini emeğiyle sağlayan işçi için ücretinin düzenli ve zamanında ödenmesi oldukça önemlidir.
Son zamanlarda ücret ödemelerinde gecikme nedeniyle işçi ve işveren arasında yaşanan sıkıntılar artmaya başladı. Zira işverenlerin büyük bir bölümü senelerdir düzenli ödedikleri maaşları bile ödeyemez duruma geldi.
Bu konuya hukuki açıdan baktığımızda işlerin biraz karıştığını söyleyebiliriz. Şöyle ki,
İş Kanuna göre, işçinin ücretinin kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak ödenmemesi işçi bakımından haklı bir fesih nedenidir.
Kanuna göre işçinin ücreti en geç ayda bir ödenmelidir.
Uygulamada ise genellikle taraflar, örneğin Ocak ayının maaşının Şubatın ilk haftası veya 10'una kadar ödenmesi konusunda anlaşmaktadır. Yani Ocak çalışması karşılığında 1 Şubat'ta hemen ödeme yapılmamaktadır.
Ortaya şu sonucun çıktığı söylenebilir: Sözleşme varsa sözleşmede yazan tarihte, sözleşme yoksa en geç ayda bir ödeme yapılması gerekir, aksi durumunda işçi sözleşmeyi feshedebilir.
Peki ücret ödemesinde 1 günlük gecikme işçiye haklı fesih imkanı tanır mı? Yahut aylarca düzenli ödeme yapılmasına rağmen bir kez geç ödeme yapılması durumunda da işçi sözleşmeyi haklı nedenle sona erdirebilir mi?
Kanunda ayda bir ödenir diyen, uygulamada ödeme gününün ayın ilk on gününe yayıldığı bir düzende işveren ödemeyi ne kadar geciktirebilir? Yahut işçi maksimum kaç gün ücretinin ödenmesini beklemek zorundadır?
Tüm bu soruların cevabı oldukça tartışmalıdır. Hukukçular arasında bu hususlarda bir mutabakat bulunmamaktadır. Kanun düzenlemesine bakıldığında bir günlük gecikmede dahi işçinin haklı nedenle iş akdini sona erdirebileceği düşünülebilir. Bununla birlikte Yargıtay fesih hakkının dürüstlük kuralına uygun kullanılması gerektiğine dikkat çekmektedir.
Yargıtay'ın bu bakış açısı nedeniyle senelerce ücret ödemelerini aksatmadan yapan işverenlerin süreklilik kazanmamış olması şartıyla, bir iki ay kısa bir süre geç ödeme yapmasına işçinin tahammül etmesi gerektiği sonucu çıkarılabilir.
İşverenin ekonomik kriz veya mali güçlüğe düşmesi nedeniyle ücret ödemelerini geciktirmesi işverenin ücret ödemelerini geciktirmesi için haklı bir gerekçe oluşturur mu ?
Bu konuda da çeşitli görüşler bulunmaktadır.
Prof. Dr. Sarper Süzek, bu savunmanın işveren açısından haklı bir gerekçe kabul edilmeyeceğini, işçinin işverenin ortağı olmadığını, tüm mali risklerin işverenin omuzunda olduğunu, işverenin üzerinde olan işletme rizikosuna işçinin katlanması beklenmemesi gerektiğini savunmaktadır.
Prof. Dr. Müjdat Şakar ise işverenin mali sıkıntı nedeniyle bir kaç gün ücret ödemesini geciktirmesi durumunda işçinin bu nedenle sözleşmeyi feshetmesinin korunmayacağını, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olacağını savunmaktadır.
Peki ücreti geç de olsa ödenen işçinin sözleşmesini fesih hakkı devam eder mi?
Bu konuda doktrinde(Prof. Dr. Müjdat Şakar) ve uygulamada(Uğur Ocak) ücretin geç ödenmesinin fesih hakkını sona erdirmeyeceği, işçinin son ödeme gününden itibaren 6 iş günü içinde sözleşmesini feshedebileceği savunulmaktadır.
İşçinin sözleşmeyi fesih yerine başkaca hakları var mıdır ?
Ücreti geç ödenen işçi verilen işi yapmaktan kaçınma hakkına da sahiptir. Ödeme gününden itibaren 20 gün boyunca ücretinin ödenmemesi durumunda, işçi verilen işi yapmaktan kaçınabilir. Fakat işverenin ödeme yapmasını engelleyen mücbir bir neden varsa işçinin iş yapmaktan kaçınması mümkün olmaz...
Son zamanlarda ücret ödemelerinde gecikme nedeniyle işçi ve işveren arasında yaşanan sıkıntılar artmaya başladı. Zira işverenlerin büyük bir bölümü senelerdir düzenli ödedikleri maaşları bile ödeyemez duruma geldi.
Bu konuya hukuki açıdan baktığımızda işlerin biraz karıştığını söyleyebiliriz. Şöyle ki,
İş Kanuna göre, işçinin ücretinin kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak ödenmemesi işçi bakımından haklı bir fesih nedenidir.
Kanuna göre işçinin ücreti en geç ayda bir ödenmelidir.
Uygulamada ise genellikle taraflar, örneğin Ocak ayının maaşının Şubatın ilk haftası veya 10'una kadar ödenmesi konusunda anlaşmaktadır. Yani Ocak çalışması karşılığında 1 Şubat'ta hemen ödeme yapılmamaktadır.
Ortaya şu sonucun çıktığı söylenebilir: Sözleşme varsa sözleşmede yazan tarihte, sözleşme yoksa en geç ayda bir ödeme yapılması gerekir, aksi durumunda işçi sözleşmeyi feshedebilir.
Peki ücret ödemesinde 1 günlük gecikme işçiye haklı fesih imkanı tanır mı? Yahut aylarca düzenli ödeme yapılmasına rağmen bir kez geç ödeme yapılması durumunda da işçi sözleşmeyi haklı nedenle sona erdirebilir mi?
Kanunda ayda bir ödenir diyen, uygulamada ödeme gününün ayın ilk on gününe yayıldığı bir düzende işveren ödemeyi ne kadar geciktirebilir? Yahut işçi maksimum kaç gün ücretinin ödenmesini beklemek zorundadır?
Tüm bu soruların cevabı oldukça tartışmalıdır. Hukukçular arasında bu hususlarda bir mutabakat bulunmamaktadır. Kanun düzenlemesine bakıldığında bir günlük gecikmede dahi işçinin haklı nedenle iş akdini sona erdirebileceği düşünülebilir. Bununla birlikte Yargıtay fesih hakkının dürüstlük kuralına uygun kullanılması gerektiğine dikkat çekmektedir.
Yargıtay'ın bu bakış açısı nedeniyle senelerce ücret ödemelerini aksatmadan yapan işverenlerin süreklilik kazanmamış olması şartıyla, bir iki ay kısa bir süre geç ödeme yapmasına işçinin tahammül etmesi gerektiği sonucu çıkarılabilir.
İşverenin ekonomik kriz veya mali güçlüğe düşmesi nedeniyle ücret ödemelerini geciktirmesi işverenin ücret ödemelerini geciktirmesi için haklı bir gerekçe oluşturur mu ?
Bu konuda da çeşitli görüşler bulunmaktadır.
Prof. Dr. Sarper Süzek, bu savunmanın işveren açısından haklı bir gerekçe kabul edilmeyeceğini, işçinin işverenin ortağı olmadığını, tüm mali risklerin işverenin omuzunda olduğunu, işverenin üzerinde olan işletme rizikosuna işçinin katlanması beklenmemesi gerektiğini savunmaktadır.
Prof. Dr. Müjdat Şakar ise işverenin mali sıkıntı nedeniyle bir kaç gün ücret ödemesini geciktirmesi durumunda işçinin bu nedenle sözleşmeyi feshetmesinin korunmayacağını, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olacağını savunmaktadır.
Peki ücreti geç de olsa ödenen işçinin sözleşmesini fesih hakkı devam eder mi?
Bu konuda doktrinde(Prof. Dr. Müjdat Şakar) ve uygulamada(Uğur Ocak) ücretin geç ödenmesinin fesih hakkını sona erdirmeyeceği, işçinin son ödeme gününden itibaren 6 iş günü içinde sözleşmesini feshedebileceği savunulmaktadır.
İşçinin sözleşmeyi fesih yerine başkaca hakları var mıdır ?
Ücreti geç ödenen işçi verilen işi yapmaktan kaçınma hakkına da sahiptir. Ödeme gününden itibaren 20 gün boyunca ücretinin ödenmemesi durumunda, işçi verilen işi yapmaktan kaçınabilir. Fakat işverenin ödeme yapmasını engelleyen mücbir bir neden varsa işçinin iş yapmaktan kaçınması mümkün olmaz...
Yorumlar
Yorum Gönder